Spanje Reisbestemmingen - Ebro Delta & Aragon

Ebro Delta & ARAGON

Reisdata: za. 21 t/m za. 28 februari 2009

Prijs: € 1095

Aantal verwachte vogelsoorten: 110-130.

8 dagen, o.l.v. Kees Woutersen

 


De Ebro Delta ziet er buiten het broedseizoen anders uit. De rijstvelden staan vol modder en de reigers laten zich goed bekijken: koe-, kleine- en grote zilverreiger, ralreiger en kwak overwinteren, evenals Audouins- en dunsnavelmeeuw. Er zijn grote aantallen ijsvogels, eenden, purperkoeten en ibissen. In Los Monegros zijn de grote trappen en andere steppevogels nu makkelijker te vinden. Vlak voor de Pyreneeën ligt de laatste stop voordat 90.000 kraanvogels in het voorjaar de hoge bergen overvliegen. Aan de zuidrand van de Pyreneeën vinden we nu hooggebergtevogels als rotskruiper en alpenheggemus. Zoals altijd zijn hier heel veel roofvogels zoals lammergier en rode wouw. Eind februari dient het voorjaar zich aan, de eerste aasgieren, zwarte wouwen en boerenzwaluwen arriveren dan.

Dag 1. Aankomst, ophalen in Barcelona
Vervoer naar de Ebro Delta, drie overnachtingen.

Dag 2 & 3. Ebro Delta
Riet- en rijstvelden, meren, duinen en strand, in twee dagen bekijken we alle kijkhutten en goede plekken in de Ebro Delta.

Dag 4. Belchite
We gaan naar het hart van de steppen: Belchite. De Duponts leeuwerik spreekt tot ieders verbeelding, maar er zit ook wit- en zwartbuikzandhoen, griel en kalanderleeuwerik. Nacht bij Belchite, bezoek aan het verlaten dorp.

Dag 5. Los Monegros en Sariñena
Bezoek aan een ander reservaat bij Belchite en dan dwars door de steppen van Los Monegros naar de Pyreneeën.

Dag 6 & 7. Zuidrand Pyreneeën
We wandelen onder de honderden meters hoge, steile rotswanden bij Riglos, Roldán en Vadiello en bezoeken het Romaanse kasteel van Loarre. Ook naar de rode wouwenslaapplaats (50 - 300) en in het voorjaar naar de kraanvogelslaapplaats.

Dag 8. Terugreis, retour vliegveld Barcelona.


Praktische informatie vogelreis

Ebro Delta & Aragon:

Reisdata 2009: za. 21 t/m za. 28 februari 2009

Reissom: €   1095. Eénpersoonskamertoeslag: € 180.

Aankomt/vertrek: vliegveld Barcelona, aankomst en vertrek in de middag (plm. 13.00 – 16.00 uur) tenzij anders afgesproken. Aanbevolen vliegmaatschappij: Transavia, Iberia, KLM.

Inclusief: verblijf obv volpension (ontbijt, lunchpakket, avondeten), alle vervoer ter plaatse, alle excursies, Nederlandse reisleiding, alle entreegelden, informatiepakket over de te bezoeken gebieden.

Exclusief: heen- en terugreis Spanje, evt. reisverzekering, fooien, souvenirs, eigen consumpties.

Vervoer in Spanje: 9-persoons busje.

Zwaarte: lichte wandelingen (max. enkele   kilometers).

Aantal deelnemers: tenminste 3 personen, maximaal 15 personen.

Accommodatie: F amiliepensions met douche/toilet op de kamer en klein hotel met douche/toilet op de kamer .

Klimaat: kan erg varieren, overdag vaak zon met temperaturen van ruim 20 º C. tot onder de 10 º C., soms regen, soms harde wind.

Extra informatie : op aanvraag.

Opgaveformulier: klik hier.


Belangrijke Vogelgebieden (IBA´s) van deze reis:

 

Ebro Delta (Catalonië, 32.000 ha.): wetlands in de Middellandse zee
Habitat: Een grote rivierdelta die ver de Middellandse zee in steekt met lange stranden, duinen, zoutwater plassen, en zoetwater meren met veel riet. 65% van de oppervlakte bestaat uit rijstvelden.
Ornithologisch belang: Na Doñana is de Ebro Delta het belangrijkste wetland van Spanje en de lijst bedreigde soorten die hier voorkomen is te lang om op te noemen. Het meest imponerend zijn de reigerkolonies, de sterns en de meeuwen. Er broeden bijvoorbeeld 160 paar kwakken, 450 ralreigers (toenemend), 4.300 koereigers, 1.000 kleine zilverreigers en 500 purperreigers. Het aantal audouins meeuwen lag in 1996 op 11.300 paar en er waren 600 paar dunbekmeeuwen. Zes soorten sterns zijn aanwezig, met 1.500 paar witwangsterns   en 300 paar lachtsterns. Flamingo´s, kroonenden (bijna 2.000 paar), overwinterend waterwild en doortrekkende steltlopers completeren het beeld.
Bescherming: Slechts een klein deel van de Ebro Delta is beschermd en de invloed van rijstteelt met zijn giftige bestrijdingsmiddelen wint steeds meer terrein. SEO&/BirdLife heeft een speciaal beschermingsprogramma.

Sierra de Guara (Aragón, 95.000 ha.): maagdelijk gebied in de voor Pyreneeën.

Habitat: Rond de top van Guara (2.055 meter) alpenweiden en rotsen en in lagere delen gigantische karstwanden, van 300 meter hoog en indrukwekkende kloven. Het gebied wordt doorsneden door riviertjes en er zijn grote oppervlakten autochtone steeneik- en dennenbossen te vinden. De hogere delen zijn volledig ontvolkt en het gebied wordt nauwelijks met wegen doorsneden.

Ornithologisch belang: Zeer groot belang voor roofvogels: rode wouw (30 p.), lammergier (7 p.), aasgier (16 p.), vale gier (500 p.), slangenarend (14-18 p.), steenarend (8 p.), havikarend (3 p.), slechtvalk (15-20 p.). Andere belangrijke soorten zijn rode rotslijster (50 p.) en alpenkraai (200 p.).

Bescherming: 85% is beschermd maar toerisme zoals canyoning neemt sterk toe.

 

Sto Domingo- Riglos - Gratal (Aragón, 45.000 ha.): gevarieerd landschap.

Habitat. Een 50 km. lange bergketen van de voor-Pyreneeën met autochtone bossen, mediterrane struiken, landbouw en indrukwekkende rotsformaties. Direct ten westen ligt de Sierra de Guara.

Ornithologisch belang: Van uitzonderlijk belang voor roofvogels, wespendief, rode wouw, dwergarend, lammergier (3 p.), aasgier (min. 10 p.), vale gier (min. 250 p.) steenarend, slechtvalk en oehoe. Daarnaast van belang voor alpenkraai, zwarte specht, en patrijs (spaanse ondersoort).

Bescherming: Niet beschermd. Bij de grote gierenkolonie mogen geen bergbeklimmers omhoog gaan.

 

Belchite (Aragón, 53.000 ha.): speciale Spaanse steppen

Habitat: Autochtone coniferen, steppen (30%) met veel zoutminnende planten en landbouwgebied.

Ornithologisch belang: Het belang voor steppenvogels is uitzonderlijk. Op een relatief klein oppervlakte broeden 800 paar Duponts leeuwerikken, ruim 700 paar witbuikzandhoenders en nog iets meer zwartbuiken, 150 grielen, kleine trappen en bijna 2.000 paar kleine kortteenleeuwerikken.

Bescherming: Slechts 1,8% is beschermd en voor de rest van het gebied zijn de bedreigingen legio.

 

Los Monegros (Aragón, 26.000 ha.): steppen en graanvelden.

Habitat: Graanvelden met her en der forse oppervlakten originele steppevegetatie, die vooral liggen in meer heuvelachtige delen van het terrein.

Ornithologisch belang: Er zijn belangrijke populaties witbuik- en zwartbuikzandhoenders met respectievelijk 100 en bijna 1.000 paar, 5 paar oehoe´s en een snel groeiende populatie kleine torenvalken (72 paar in 1997). Lokaal zijn er grote dichtheden van steppenminnende zangvogels te vinden zoals kortteenleeuwerikken, kalanderleeuwerikken, brilgrasmussen, zuidelijke klapeksters en duinpiepers.

Bescherming: Een groot deel is in 2001 tot ZEPA verklaard.


 

o

p

Kijken naar kraanvogels bij deSotonera, februari 2008.

Rode wouwen boven slaapplaats (© Kees Woutersen).

 

p

Fotoalbum Ebro Delta winter 2005 op de homepage.

Fotoalbum Ebro Delta & Aragon oktober 2006 (© Kees Woutersen). Klik op het plaatje en u ziet het album.

p

p

Rotskruiper, wintergast zuidrand Pyreneeën (© Kees Woutersen).

p

Duponts leeuwerik bij Belchite (Tekening: Leo Stegeman).

p

20.000 kraanvogels op voorjaarstrek bij de Sotonera is geen uitzondering (© Kees Woutersen).

Koereigers en kleine zilverreigers in de winter

(© Kees Woutersen).

Zwarte ibissen en een heilige ibis, januari 2005

(© Kees Woutersen).

Ralreiger in winterkleed (© Kees Woutersen).

Riglos, zuidrand Pyreneeën (© Kees Woutersen).

Kleine trap (© Erik Taalman-Kip).

Steppen bij Belchite (© Kees Woutersen).

Rode wouw (© Gerard Dumay).

REISVERSLAGEN

Reisverslag Ebro Delta en Aragon,

25 februari – 4 maart 2006

 

Door: Tom Loorij

 

Deelnemers: (in alfabetische volgorde van voornamen): Loes, Regien, Rian, Sietske en Tom.

Reisleider: Kees Woutersen.

 

25 februari

De vliegreis naar Barcelona verliep voorspoedig. Het is altijd een aardig spel om te gokken wie onze mede-reizigers zijn. Drie dames met iets waar een telescoop in kan zitten? Maar op het vliegveld bleek al snel dat het er geen drie geweest zijn, maar slechts één, Regien. Rian en Sietske waren al voor dag en dauw gegaan en hadden er al met Kees een halve dag vogelen in de omgeving erop zitten. Het overgrote deel van de vogellijst van de eerste dag komt dan ook van hun waarnemingen. Maar bijna alle soorten zou de rest van het gezelschap later in de week ook te zien krijgen. Alleen de Kuhl's Pijlstormvogel, Lepelaar, Reuzenstern en Groene Specht waren alleen aan hen voorbehouden.

Onderweg naar de Ebrodelta maken wij een korte koffiestop bij een wegrestaurant in de buurt van L'Hopitalet d'Infant. Daar maken wij meteen een handige afspraak dat om toerbeurt ieder een rondje koffie of iets dergelijks geeft. Bij de afslag naar Amposta verlaten wij de autobaan en koersen wij door de delta richting ons verblijf de komende nachten, Casa de Pagès in Poble Nou del Delta. Poble Nou blijkt een klein bijna vierkant dorpje te zijn met allemaal witgepleisterde huizen rond een kerk. Onderweg ernaartoe doen wij natuurlijk al wat oppervlakkige waarnemingen in de soms blank staande maar verder nog kale rijstvelden. Zo was er bijvoorbeeld een veld vol met allemaal Witte Kwikstaarten. Ook werden onder meer groepjes Graspiepers, Koereigers (waarvoor we na die dag niet eens meer stoppen, zoveel zie je er overal), Oeverloper, ? Blauwe Kiekendief, Putter, Kneu en Zwarte Roodstaart gescoord. En natuurlijk diverse Zwarte Spreeuwen. Voor ons Hollanders iets bijzonders, voor Kees en Spanjaarden heel gewoon. In de loop van de dagen zullen we ook zo nu en dan gewone Spreeuwen zien. En inderdaad, na enige oefening haal je de Zwarte er altijd feilloos uit, zeker als het licht goed is, ze zijn echt veel egaler zwart.

 

26 februari

Vandaag regent het praktisch de hele dag, soms wat minder soms wat meer. En er staat bovendien een koude poolwind die het buiten vertoeven niet veraangenaamt. We zullen daarom veel waarnemingen vanuit het busje verrichten. Daarnaast beklimmen we enkele keren een uitzichtspunt; hiervan zijn er gelukkig een paar overdekt zodat je in ieder geval droog staat (maar niet altijd uit de wind!).

Het kijkpunt bij La Tancada levert een fraai uitzicht op op grote groepen Flamingo's. Daar zijn ook jongen bij met wat zwart die nog geen spoor van een roze gloed hebben. Een leuke waarneming betrof ook een Hop die in een gat van een muurtje verdween en ondanks lang wachten in het busje, er ook niet meer uit kwam. Kennelijk was het zijn nest. Toen we er de volgende dag nogmaals langs reden liet hij zich echter ook niet meer zien. Vanaf een platform dat uitkijkt op L'Encanyissada zien we o.a. ook een aantal Purperkoeten en onze eerste Krooneenden. Ook rijden we naar de Sant Carles de la Ràpita. In de haven zit een Audouin's Meeuw die zich van dichtbij uitstekend laat bekijken. De rode snavel met zwarte band is goed te zien. Na een kop koffie in het plaatsje koersen we richting bezoekerscentrum. In de (overdekte) kijkhut ter plekke eten we onze meegenomen lunch. En ook het centrum zelf krijgt vanzelfsprekend een kort bezoek. In de middag gaan we nog de Punta de la Banya op een schiereiland dat via een smalle strook verbonden is met het vasteland en de lagune omsluit. In storm, zand en regen krijgen we onderweg toch een van de hoogtepunten van de reis te zien, voor de meeste van ons (allen?) een nieuwe soort: een Dunbekmeeuw. En dat was toch een van de soorten waar het hier in de Ebrodelta om was begonnen. Hij zwom met een karakteristieke schuin naar voren gehouden vrij lange hals en de roze gloed op zijn borst was ondanks de slechte lichtomstandigheden, goed te zien.

Ondanks het barre weer toch nog zo'n 60 soorten gezien waaronder vrijwel alle te verwachten eenden- en reigersoorten. En ook de steltlopers waren goed vertegenwoordigd met o.a. Zwarte Ruiter en Groenpootruiter.

Na het avondeten liet Kees ons een stuk van de DVD over de vogels van de Ebrodelta zien om ons lekker te maken voor de volgende dag.

 

27 februari

Gelukkig is het nu in zoverre veel beter weer dat we de hele dag tot half zeven 's avonds – toen hij achter de bergen verdween - stralende zon hebben gehad. Wel was er nog steeds een harde wind wat vooral ‘s ochtends het dragen van handschoenen niet overbodig maakte.

We bezoeken nu de noordoostkant van de delta en gaan eerst naar Illa de Buda. Vlak erbij steekt zomaar een grote groep Zwarte Ibissen de weg over, een machtig gezicht. Vanaf het uitzichtspunt zien wij diverse Purperkoeten die soms eens beetje met elkaar aan het bakkeleien zijn. Ook zwemmen er grote groepen Krooneenden Een IJsvogeltje liet zich prachtig door de telescopen bewonderen. Op het strand lopen Strand- en Bontbekplevieren en een Drieteenstrandloper.

Na een koffiestop in Sant Jaume d'Enveja steken we daar met een pontje de Ebro over en bezoeken eerst de omgeving van El Canal Vell. Op het water zelf zitten weer Flamingo's, Krooneenden en diverse andere eendensoorten en Purperkoeten. Maar de leukste waarnemingen komen toch uit de naaste omgeving. Want op de landerijen zat een groep van wel duizend Grutto's die zich heel dichtbij lieten benaderen. Ook werden Watersnip, Witgatje   en Goudplevier ontdekt. En opeens zien we een ‘verdachte' meeuw vliegen. Al gauw werd duidelijk dat het om een Dwergmeeuw ging. De laatste stop betrof de kijkhut bij El Garsal. Daar zien wij ook vlakbij een Zwarte Ruiter. Terug bij het busje tracteert Kees op overheerlijk koek die er dus letterlijk ingaat als “koek”.

Wij blijken vandaag een record aantal soorten te hebben gezien, nl. 68. Behalve de al genoemde deden we ook eerste waarnemingen van onder meer Slechtvalk, Steltkluut, Wulp, Visdief, Grote Gele Kwikstaart en Kuifleeuwerik. Veel bijzondere zangvogels zullen we trouwens op deze reis niet zien, omdat veel soorten nog in het warme Afrika zitten. Alleen voor ons Hollanders toch wat minder bekende soorten als Graszanger en Cetti's Zanger zijn bijna dagelijkse kost, hoewel je ze vaker hoort dan ziet.

 

28 februari

Voordat we kunnen vertrekken moet eerst het ijs van de ruiten van het busje geschrapt worden want het had zelfs gevroren!   Gelukkig laat de zon zich weer goed zien, al is er wat meer bewolking. De poolwind blijft voor handschoenen en ijsmuts zorgen. We gaan eerst nog even naar de haven van Sant Carles de la Rápita waar we inderdaad de Audouin's Meeuw weer vinden. Nu zit hij op ene lantaarnpaal en laat hij zich vanuit het busje door Kees mooi op de digitale foto zetten. Dan gaat het over Tortosa naar Gandesa. Daar drinken wij koffie in een café op het kerkplein. Op de kerk zitten wel drie Ooievaarnesten. Vervolgens gaat het over Alcaniz naar Belchite. Onderweg zien wij vlakbij het windmolenpark een groep Zwartbuikzandhoenders. Ook vliegt er een grote groep leeuwerikachtige vogels. Kees legt uit dat, al kan je ze niet herkennen dit in dit jaargetijde en op deze plaats, alleen Kleine Kortteenleeuweriken kunnen zijn. Het is de enige soort die in zulke grote groepen (wel honderd exemplaren) over de vlakten zwerft. We zullen ze morgen ook nog op enkele plaatsen zien. Ook de Kalanderleeuwerik geeft acte de presence. We zien de eerste Vale Gieren cirkelen, maar Kees voorspelt dat we er de komende dagen nog veel meer en van dichterbij zullen zien.

In Belchite bezoeken we de verlaten stad. Ergens vandaan klonken de heldere klanken van een Mozart-concert, hetgeen de belevenis nog sfeervoller maakte. Het is net een spookstad als je door die ruïnes van kerken en huizen rondloopt. Erg indrukwekkend. Onderweg naar Fuendetodos waar we één nacht zullen blijven, zien we nog Rode Patrijzen. Fuendetodos is de geboorteplaats van de beroemde Spaanse schilder Goya en we bezoeken het museum en zijn geboortehuis. Maar eerst nemen we als echte toeristen een kijkje bij en in een ijskelder. Tsja, en over ijs gesproken…. In het hotel hadden we een hele mooie, bijna luxe kamer met zelfs een bidet en een bad, maar geen warm water en evenmin verwarming. Wat er nu precies aan de hand was,werd niet duidelijk, diesel op, lek, in ieder geval kon dat, ondanks toezeggingen en inspanningen, niet meer die avond gemaakt worden. En omdat het buiten maar een paar graden boven nul was en het die nacht weer zou gaan vriezen, een koude toestand tijdens de borrel, het lijsten en het eten. De whisky, bijna een dubbele die Tom en Loes namen hielp echter wel om wat warm te worden en werd de volgende ochtend niet in rekening gebracht. Terecht vonden we, als pleister op de wonde voor het ongemak. Overigens ging Kees met de eigenares voor iedereen twee dekens halen uit de nabijgelegen jeugdherberg, zodat we het die nacht toch heerlijk warm hebben gehad.

 

1 maart

Het is wisselend bewolkt en het lijkt erop dat het wat warmer wordt en minder hard waait. We wassen ons dus met koud water, dan ben je meteen goed wakker. Na het ontbijt rijden we eerst naar het Ermite de Belchite, een fraai gelegen klooster even voor Belchite. Onderweg zien we weer Rode Patrijzen. Belangrijkste nieuwe soort bij het klooster is de Rotsmus. Via Belchite en Codo bezoeken we dan het steppenreservaat El Planaron. Op weg daar naartoe zit een Steenuiltje op een oude schuur. Ook zullen we onze eerste Thekla Leeuwerik van de reis zien. We maken ook een wandeling door de steppe die ons naar een rijk begroeid meer brengt. Verder zien we nog een Blauwe Kiekendief man jagen. Maar de steppenvogels waar het vandaag toch wel om begonnen is, laten het verder helaas geheel afweten. En dat is toch wel jammer, want daar ging het wat betreft dit deel van de reis wel een beetje om. Dus geen Grote Trap of zandhoenders e.d. Ook de Dupont's Leeuwerik laat het afweten, hoewel Kees ons duidelijk voorhield dat we daar echt veel geluk voor moesten hebben. Ook hij kon uren ronddwalen op een plek waar ze zouden moeten zitten zonder er ook maar één tegen te komen.

We drinken koffie in Quinto, steken bij Sastago de Ebro over richting Los Monegros. Op weg daar naartoe zien we een heel stel Alpenkraaien. Kees vertelt dat dit de enige plek is waar ze in groepsverband opereren. Toch blijft het wel een beetje een raar soort biotoop voor dit soort vogels, maar de rode snavel en poten sluiten elke verwarring uit. Dan houden we halt bij een uitdrogend zoutmeer   “La Playa” geheten. Aan de overkant zit een troep Vale Gieren aan iets te eten wat kennelijk een kadaver is. Er vliegen ook een paar Raven rond. Dan maken we ook in Los Monegros een rondje over de onverharde wegen in de hoop vanuit het busje Grote Trappen te vinden. Maar ook hier blijkt dat er niet in zitten. Zoeken we op de verkeerde manier, op de verkeerde plek of zijn ze er helemaal niet?

Onze volgende stop is Sariñena waar we koffie of thee drinken en waarna we naar een meertje met een kijkhut erbij vlak in de buurt rijden. Als nieuwe soort levert dit nog de Tafeleend op. Ook zien we enkele Kraanvogels en een Bruine Kiekendief vliegen.

Via Huesca gaat het vervolgens en route naar Bolea. Daar logeren we de komende drie nachten in een schatting pensionnetje met uitstekende kamers en absoluut het lekkerste avondeten van de hele reis! Die avond krijgen we bijvoorbeeld een overheerlijke forel. Een maaltijd die we overigens, net als de volgende dag, met z'n vijven nuttigen omdat Kees gewoon even gezellig naar huis gaat. Maar één van de eerste dingen die we na aankomst doen is het nemen van een heerlijke warme douche, het eerste warme water na 48 uur over ons heen!

 

2 maart

Er is weer minder wind en de temperatuur is opgelopen tot een graad of 10.

Wij gaan eerst naar het Embalse de Sotonera, waar we als groep toch wel als algemeen gevoelen het hoogtepunt van de reis beleven. Een gigantische slaap- en pleisterplaats van naar schatting 45 000 Kraanvogels! Vanuit een prachtige uitkijkpost kijk je van behoorlijk dichtbij op de tienduizenden vogels neer. En het kenmerkende kru, kru, kru is natuurlijk niet van de lucht. We blijven er zeker twee uur kijken totdat de eerste groepen langzamerhand op de wieken gaan om te vertrekken en te trachten de Pyreneeën over te steken. Steeds hoger en hoger, gebruik makend van de thermiek zweven ze weg, langzamerhand de karakteristieke V-formatie aannemend. Het weer boven de bergen ziet er echter allesbehalve goed uit en de verwachting is dat ze gewoon 's middags weer terugkeren. Als dat slechte weer een paar dagen aanhoudt en er komen wel nieuwe vogels bij, maar er vertrekken geen vogels, kan het aantal hier soms enorm oplopen.

Als we eindelijk min of meer uitgekeken zijn (maar je kan er nauwelijks genoeg van krijgen), gaan we eerst even koffie drinken in een wegrestaurant en zetten dan koers naar het Embalse de Valdiello, hoger in de bergen. Van de roofvogels zien we, behalve Buizerd, Steenarend, Vale Gier en Torenvalk die we dagelijks zien de laatste dagen, nu ook Rode en als nieuwe soort Zwarte Wouwen. Maar het hoogtepunt was natuurlijk een Lammergier die even een kijkje kwam nemen en goed herkenbaar was.

Daarna gaan we naar de Salto del Roldan, een rots die beroemd is om zijn grote kolonie Vale Gieren in een ander zijdal vanuit Huesca. En inderdaad vliegen er tientallen rond. Soms beneden ons en dan kan je ze prachtig op de rug bekijken. Ook vliegt er nog een Steenarend. Terug bij de bus doen we nog een heel leuke waarneming: een Alpenheggenmus! De vogel is helemaal niet schuw en laat zich zelfs vanuit de hand fotograferen. Hij scharrelt op zijn dooie gemakje rond en komt zelfs vlak bij het geparkeerde busje.

De laatste plek die we die dag bezoeken is even ten zuiden van Huesca in de omgeving van Lascadas. Daar is een slaapplaats van Rode en Zwarte Wouwen. Er zaten er wel zo'n 25 bij elkaar op de grond, die één voor één of met een paar tegelijk opvlogen om hun slaapbomen op te zoeken. Het merendeel bestond uit Zwarte Wouwen, maar er zaten ook een paar Rode bij. Een uitstekende gelegenheid om beide soorten nog eens op hun kenmerkende verschillen te leren onderscheiden. Ook was er nog een grote groep Kievieten. Pas om 19.00 uur zijn we weer in Bolea terug.

 

3 maart

Ook vandaag lijkt het weer een graadje warmer te zijn, maar ook met steeds meer bewolking.

We gaan eerst weer naar de Kraanvogels. Nu bekijken we ze van een andere kant met een al even indrukwekkend uitzicht op de tienduizenden vogels als gisteren. Daarna rijden we een stukje om om in de trekbaan naar het noorden te komen als ze op de wieken gaan. Ze gaan echter pas vrij laat richting noorden en is het ook nu maar de vraag hoeveel er daadwerkelijk over de bergen komen. Vanuit het punt waar wij zitten kunnen we de groepen wel heel lang volgen.

Maar er staat meer op het programma vandaag en na een koffiestop in Ayerbe koersen we naar Riglos met de beroemde rotsen van Los Mallos. We wandelen vanuit het dorp met een Zwarte Roodstaart op het kerkdak, eerst de ene kant onder de rotsen door die kennelijk ook geliefd zijn bij de echte ‘kletteraars'. Behalve de Vale Gieren ontdekken we ook onze eerste Aasgier. Ook een Slechtvalk levert een fraaie show van zijn vliegkunst af. Zo nu en dan laat hij zich zien of zijn het toch meerdere exemplaren? De Lammergier laat zich helaas niet zien en ondanks dat driftig de rotsen worden afgespeurd ook geen Rotskruiper. Toch komen we nog met een nieuwe soort, want Tom ontdekt een Zwarte Tapuit die later in een holletje verdwijnt. Misschien een nest?

Na de lunch in het dorp lopen we nu de andere kant uit langs de rotsen. Ook hier laat de Aasgier zich zo nu en dan zien. In de bosjes tussen de akkertjes waar we doorheen lopen zit een groepje van een stuk of vijf Cirlgorzen. Maar opeens horen we ook een bekend geluid: kru, kru kru … En ja hoor, een grote groep Kraanvogels zweeft hoog boven de bergen maar gaan kennelijk zuidwaarts terug naar Sotonera, omdat ze niet in staat waren het hooggebergte over te steken. Zouden het dezelfde vogels zijn geweest die we ´s ochtends zagen vertrekken?

We kwamen ook nog langs een groot informatiecentrum in opbouw waaraan volgens Kees het werk al tijden stil ligt bij gebrek aan geld. Terwijl de kabels voor een webcam met een gierennest er al nota bene kant en klaar liggen…

De laatste stop van die dag betreft het kasteel van Loarre. Het weer wordt er intussen niet beter op en er valt zelfs een spatje regen. Het kasteel zelf ligt ruim 1000 meter hoog met een fantastisch uitzicht op de omgeving. Hoe koud het daar de laatste dagen is geweest en eigenlijk nog is bewijst dat op de traptreden van het kasteel nog heel veel spekgladde aangestampte sneeuw en ijs ligt. Het is dus een beetje voorzichtig lopen. Nieuwe soorten levert het niet meer op. Wel zit er nog een Alpenheggenmus die rustig over de muurtjes rondscharrelt en zich weinig van de bezoekers blijkt aan te trekken.

Om kwart voor zes zijn we weer terug in Bolea. Een warme douche is welkom en dan is het inpakken want morgen wacht het vliegtuig in Barcelona al weer op ons.

 

4 maart

Om ongeveer negen uur rijden we weg. Het is nog een hele reis naar Barcelona en we doen er dan ook zo'n vier uur over. De eerste helft van de route gaat dan ook niet over de autobaan. Er blijft dus weinig tijd over om onderweg nog even te stoppen om ergens te vogelen. Dan doen we dan ook eigenlijk niet behalve om een keer de dorst van het busje te lessen en een keer om in onze eigen koffiebehoefte te voorzien.

In totaal hebben we als groep deze acht dagen 126 vogelsoorten gezien of gehoord, hoewel die niet allemaal door alle leden van de groep zijn gezien. Hieronder voor een aantal van de personen van de groep ook nieuwe soorten die je op een reis zoals deze mocht verwachten. Helaas werkte het weer niet altijd mee, maar het blijft de vraag of we echt meer zouden hebben gezien zo vroeg in het jaar als het wat warmer was geweest.

p

Reisverslag kraanvogels en Pyreneeën,

1 t/m 8 maart 1999

 

 

Door: Sjaak Wolst (Den Bosch)

 

 

Met een open vizier op reis. Dat was het motto voor een 'vogelreis' in Spanje. Het was voor het eerst dat ik met een georganiseerde reis meeging. En het is me goed bevallen. Met de trein naar Schiphol en 's middags geland in Barcelona. Daar opgewacht door de reisleider Kees Woutersen.

 

De eerste ochtend bezoeken we de omgeving van Montmesa. Duizenden kraanvogels wachten ons hier op. Deze ochtend is het weer prachtig en veel van de vogels gaan de lucht in om hun tocht over de Pyrenee‘n te beginnen. Onderweg naar Montmesa hebben we al een paar vogels gezien die we daar nog vaak gaan tegenkomen: de grauwe gors en de kuifleeuwerik. In Nederland geen alledaagse verschijningen en hier zeer algemeen. Na een paar uurtjes, nog wat spectaculaire waarnemingen zoals de vale gieren, een aasgier (net terug uit het nog verdere zuiden), de zuidelijke klapekster (zacht roze met grijs i.p.v. wit met grijs), bruine kiekendief en rode patrijs, hebben we koers gezet naar het kasteel van Loarre. Een kasteel uit de tijd dat het iberische schiereiland stukje bij beetje werd veroverd op de moren.

 

In de middag zijn we verder gegaan over de onverharde wegen (dit is niet comfortabel maar wel leuk) naar Riglos. Daar naar boven gewandeld en ons op een rotspuntje boven een duizelingwekkende afgrond neergezet om de gierenkolonie te kunnen obeserveren. Hier hebben we genoten van het uitzicht en de zweefvluchten van de vale gieren. Deze kolossale vogels zweven langs, over en onder ons door en gaven de gelegenheid ze uitgebreid te bekijken. Verderop hangen tegen de steile kliffen de Franse en Spaanse bergbeklimmers als miniscule dwergjes tegen de rotsen. Ik kon er niks aan doen, maar al kijkende naar deze fratsen kreeg ik de kriebels in mijn onderbuik en ben ik een paar meter teruggeschoven op de rotsen. Voor geen goud krijgen ze mij daar aan een touwtje tegen de berg! Na een paar uutjes zetten we weer koers naar de auto. Onderweg laat de alpenheggemus zich voor het eerst goed zien. Schitterend. Tegen de schemering zoeken we een rotskloof op waar de oehoe zou moeten zitten. Na even geduldig en al klappertandend wachten op het donker horen we de roep van de oehoes, wel drie stuks. Het is pikkedonker als we weer op weg gaan naar huis. Gelukkig zijn de afstanden niet erg groot. Als we 's avonds zitten te filosoferen besluiten we het programma een beetje aan te passen en een paar lange wandelingen in te lassen voor de komende dagen. Tenslotte rijden we thuis al genoeg auto! Na een wijntje en een borreltje gaan we slapen. Een beste dag. De volgende dag vertrekken we goed half negen, na een gezamenlijk ontbijt, richting de voor-Pyreneeën. Dit landschap van prachtige kloven en steile wanden van vele honderden meters gaan we vandaag te voet bedwingen. Vroeger, heel wat jaren en heel wat kilo's minder, deed ik deze wandelingen vaak en leken ze een een stuk minder zwaar! Nu was het zwoegen langs rotsige rivierbeddingen en tegen steile rotswanden. Via een extreem steile pas klommen we naar de val d'Onsera, waar een oud klooster zich bevindt. Die monniken hielden van afzondering! Maar het was de moeite waard. Het landschap hier is prachtig en doet denken aan het zuidwesten van de Verenigde Staten. Ook qua vogels kwamen we goed aan ons trekken met kwalitatief erg goede waarnemingen van onder andere de lammergier, alpenkraai, cirlgors, grauwe gors, rode en zwarte wouw. In de middag zijn we verder gereden naar het stuwmeer van Vadiello, waar we de rotsduiven hebben opgezocht. Gedurende de dag zagen we groepjes kraanvogels die terugkeerden richting Spanje. De wind was aangezwollen en nodigde niet uit tot een tocht over de Pyreneeën. In de avond hebben we de slaapkolonies van raven en rode wouwen bezocht. Honderden rode wouwen in twintig bomen. Onvergetelijk.

 

En zo gleden de dagen voorbij. We vertrokken 's morgens rond half negen en kwamen 's avonds rond half negen weer in het hotel. Om 08.00 ontbijt, onderweg ons survival-pakket en 's avonds een authentieke Spaanse maaltijd met Spaanse wijn om 20.00 uur. Tussendoor af en toe een barretje in voor een kopje koffie. Maar toch vooral wandelen door zon, sneeuw, wind en regen, rijden, vogels kijken en genieten. Wat mij vooral beviel was dat alles heerlijk relaxed ging. Er was tijd om te genieten en om te leren. We hebben genoten van de rijkdom van de natuur.

 

Maar vooral de vogels verbaasden ons. De iedere dag groter wordende groep kraanvogels bij Montmesa met op de voorlaatste dag wel zo'n 20.000, die in goed anderhalf uur allemaal de lucht in gaan om de tocht over de Pyreneeën te wagen als het weer eindelijk mee blijkt te werken. De lammergier, die we van dichtbij tot wel 5 maal omhoog zien gaan om zijn bot op de rotsen stuk te gooien. De oehoe, die we op de zesde dag weer tevergeefs lijken te zoeken en die plotseling nog geen 10 meter van ons vandaan zit. De steenarend op het kadaver van een kraanvogel. De vale gier die zomaar dood uit de lucht kwam vallen na een botsing met een telefoondraad. Het door de gieren schoongeplukte schapenkadaver. De door ons verstoorde kerkuil die per ongeluk in een boom met raven gaat zitten, waar hij beslist niet welkom was. De rotskruiper die we na lang zoeken vinden op een gebouw in het bergdorp en kuuroord Balneario Panticosa. De grote gele kwikstaarten en de waterspreeuwen in Sallent de Callego. De zwarte spreeuwen op het dak van ons hotel. Het is de grens van het gematigde Noord-West Europese klimaat en het warmere Zuid-Europese klimaat en dat uit zich in een groot aantal soorten. En we hebben ze vast nog lang niet allemaal gezien. Kortom het was een mooie week. Toen ik terug was op het vliegveld van Barcelona en me niet eens meer ergerde aan de vertraging van anderhalf uur wist ik dat het me goed gedaan had.

p

 

 

p

Op de steppen bij Belchite (© Tom Loorij).

Riglos (© Kees Woutersen).

p

Grote zilverreiger, Ebro Delta (© Kees Woutersen).

p

Purperkoet, Ebro Delta (© Kees Woutersen).

pRotszwaluw, Loarre(© Kees Woutersen).

Alpenheggemus (© Kees Woutersen).

p

Kijken naar kraanvogels (© Kees Woutersen).

p

Koereigers, Ebro Delta (© Kees Woutersen)

p

Landschap Belchite (© Kees Woutersen).

SOORTENLIJST

Vogelreis Ebro Delta & Aragon

Reisdata:

25 februari t/m   04 maart 2006

24 februari t/m   03 maart 2007

Reisleider: Kees Woutersen

VOGELS (127 & 130 soorten):

Fuut X X

Geoorde Fuut X-

Dodaars X X

Kuhls pijlstormvogel X –

Vale pijlstormvogel - X

Aalscholver X X

Kuifaalscholver - X

Koereiger X X

Grote zilverreiger X X

Kleine Zilverreiger X X

Blauwe reiger   X X

Roerdomp X -

Ooievaar X X

Zwarte ibis – X

Grauwe gans - X

Lepelaar X -

Flamingo X X

Bergeend X X

Wilde eend   X X

Krakeend X X

Smient X X

Pijlstaart X X

SlobeendX X

Wintertaling X X

Krooneend X X

Tafeleend X X

Zwarte wouw X X

Rode wouw X X

Lammergier X X

Aasgier X X

Vale gier X X

Blauwe kiekendief X X

Bruine kiekendief X X

Sperwer X X

Buizerd X X

Steenarend X X

Slechtvalk X X

Smelleken - X

Torenvalk X X

Rode patrijsX X

Waterral X X

Waterhoen X X

Meerkoet X X

Purperkoet X X

Kraanvogel X X

Scholekster X -

Steltkluut X X

Kluut X X

Kievit X X

Bontbekplevier X X

Strandplevier X -

Zilverplevier X X

Goudplevier X -

Drieteenstrandloper X X

Bonte strandloper X X

Krombekstrandloper - X

Kleine strandloper - X

Wulp X X

Grutto X X

Tureluur X X

Groenpootruiter X X

Zwarte ruiter X X

Oeverloper X X

Witgat X X

Watersnip X X

Zwartkopmeeuw X X

Dwergmeeuw X X

Dunbekmeeuw X X

Kokmeeuw X X

Audouinsmeeuw X X

Geelpootmeeuw X X

Kleine mantelmeeuw X X

Lachstern X -

Grote stern X X

Visdief X X

Reuzenstern X X

Alk - X

Witbuikzandhoen X X

Zwartbuikzandhoen X X

Rotsduif X X

Houtduif X X

Holenduif X X

Turkse tortel X X

Monniksparkiet X X

Steenuil X X

Oehoe - X

Ijsvogel X X

Hop X X

Groene specht X X

Boomleeuwerik - X

Veldleeuwerik X -

Kuifleeuwerik X X

Teklaleeuwerik X X

Kleine kortteenleeuwerik X X

Kalanderleeuwerik X X

Rotszwaluw X X

Oeverzwaluw - X

Boerenzwaluw - X

Graspieper X X

Witte kwikstaart X X

Grote gele kwikstaart   X X

Roodborst X X

Zwarte roodstaart X X

Roodborsttapuit X X

Zwarte tapuit X –

Blauwe rotslijster X -

Merel X X

Zanglijster X X

Grote lijster X X

Graszanger X X

Cetti's zanger X X

Zwartkop X X

Kleine zwartkop X X

Tjiftjaf X X

Kuifmees X -

Pimpelmees X X

Koolmees X X

Zwarte mees X -

Staartmees X -

Boomklever X -

Boomkruiper X X

Rotskruiper X -

Spreeuw X -

Zwarte spreeuw X X

Ekster X X

Alpenkraai X X

Raaf X X

Zwarte kraai X X

Ringmus X X

Huismus X X

Rotsmus X X

Sneeuwvink X -

Vink X X

Europese kanarie X X

Groenling X X

PutterXX

Kneu X X

Cirlgors X X

Rietgors X X

Grauwe gors X X

 

 

Overigen

X = gezien/gehoord

D = vleermuis-detector

† = dood gevonden

S = sporen/keutels/holen

ZOOGDIEREN :

Vos † -

Eekhoorn S -

Bruine rat X -

 

Konijn X X

 

REPTIELEN EN AMFIBIËN:

Roodwangschildpad X

p

SOORTENLIJST

Vogelreis Ebro Delta & Aragon

Reisdata:

26 december 2007 t/m 2 januari 2008

23 februari t/m 1 maart 2008

Reisleider: Kees Woutersen

VOGELS (119 & 126 soorten):

Fuut X X

Dodaars X X

Vale pijlstormvogel - X

Jan van Gent - X

Aalscholver X X

Ralreiger X X

Koereiger X X

Grote zilverreiger X X

Kleine zilverreiger X X

Blauwe reiger X X

Ooievaar X X

Zwarte ibis X X

Flamingo X X

Bergeend X X

Middelste zaagbek X X

Wilde eend X X

Krakeend X X

Pijlstaart - X

Slobeend X X

Wintertaling X X

Zomertaling - X

Krooneend X X

Tafeleend X X

Zwarte wouw - X

Rode wouw X X

Lammergier X X

Aasgier - X

Vale gier X X

Blauwe kiekendief X X

Bruine kiekendief X X

Sperwer X -

Buizerd X X

Steenarend – X

Visarend X -

Slechtvalk - X

Smelleken X -

Torenvalk X X

Rode patrijs X X

Waterral X X

Waterhoen X X

Meerkoet X X

Knobbelmeerkoet X -

Purperkoet X X

Kraanvogel - X

Kluut X X

Griel – X

Kievit X X

Bontbekplevier X X

Strandplevier X X

Zilverplevier – X

Goudplevier - X

Steenloper X X

Drieteenstrandloper X X

Bonte strandloper X X

Kleine strandloper X X

Kemphaan - X

Grutto X X

Tureluur X X

Groenpootruiter X X

Zwarte ruiter - X

Oeverloper X X

Witgat X X

Watersnip X X

Zwartkopmeeuw X X

Dunbekmeeuw X X

Kokmeeuw X X

Audouinsmeeuw X X

Geelpootmeeuw X X

Kleine mantelmeeuw X X

Grote stern - X

Lachstern - X

Visdief - X

Witbuikzandhoen X X

Zwartbuikzandhoen X X

Rotsduif X X

Houtduif X X

Turkse tortel X X

Steenuil X X

Velduil X X

Ijsvogel X X

Hop X X

Grote bonte specht X -

Boomleeuwerik X -

Kuifleeuwerik X X

Teklaleeuwerik X X

Duponts leeuwerik - X

Kortteenleeuwerik X X

Kalanderleeuwerik X X

Rotszwaluw X X

Oeverzwaluw - X

Boerenzwaluw - X

Graspieper X X

Witte kwikstaart X X

Grote gele kwikstaart X X

Winterkoning X X

Heggemus X -

Alpenheggemus X -

Roodborst X X

Blauwborst X -

Zwarte roodstaart X X

Roodborsttapuit X X

Blauwe rotslijster X X

Zwarte tapuit X X

Merel X X

Zanglijster X -

Grote lijster - X

Koperwiek X -

Graszanger X X

Cetti's zanger X X

Provencaalse grasmus - X

Zwartkop X X

Kleine zwartkop X X

Tjiftjaf X X

Vuurgoudhaan X –

Buidelmees X X

Kuifmees X X

Pimpelmees X X

Koolmees X X

Staartmees X X

Zuidelijke klapekster X X

Zwarte spreeuw X X

Ekster X X

Alpenkraai X X

Kauw X X

Raaf X X

Zwarte kraai X X

Ringmus X X

Huismus X X

Rotsmus - X

Vink X X

Europese kanarie X X

Sijs X -

Groenling X X

Putter X X

Goudvink X -

Kneu X X

Cirlgors – X

Grijze gors X-

Rietgors X X

Grauwe gors X X

 

Overigen

X = gezien/gehoord

D = vleermuis-detector

† = dood gevonden

S = sporen/keutels/holen

ZOOGDIEREN   :

Steenmarter X X

Steenbok X X

Das - X

Bruine rat X

Konijn X X

Haas X

 

REPTIELEN EN AMFIBIËN:

Spaanse muurhagedis – X

Trapslang - X

Texto