EXTREMADURA WINTER

Met   langere winterdagen en een mild klimaat is Spanje bij uitstek geschikt geschikt voor een intensieve vogelreis als het in Nederland nog koud is.

In ieder jaargetijde is het plezierig in Extremadura te zijn. In Extremadura bezoeken we steppen, unieke dehesas en een interessant wetland. De steen- en kurkeiken van de dehesas zijn altijd groen en de steppen zijn nat van de winterseizoen. Op de steppen staan grote trappen in groepen, en k leine trapppen, witbuitk- en zwartbuikzandhoenders van ander streken sluiten zich aan bij lokale vogels. Het grootste deel van de Europese kraanvogels overwinteren hier en het aantal rode wouwen is groot. Ooievaar, vale - en monniksgier, Spaanse keizerarend, havikarend, grijze wouw, hop, blauwe rotslijster, Spaanse mus en blauwe ekster zijn standvogels.

We verblijven in een klein familiehotel op 2 1/2 uur rijden van Madrid, en zitten daar midden in het beste van Extremadura. Wintervluchten naar Madrid zijn goedkoop. We nemen op de heenreis een ochtendvlucht en retour een middagvlucht zodat op beide reisdagen ook gevogeld kan worden.

Reisprogramma:

Dag 1. Aankomst, ophalen in Madrid

Excursie en vervoer naar ons hotel bij Monfragüe.

Dag 2, 3, 4. Steppen en Monfragüe

We bezoeken de steppen van Trujillo – Cáceres, eindeloze dehesas, de beroemde gierenrotsen van het Nationaal Park Monfragüe, de prachtige rivier Almonte en een wetland met veel riet en purperkoeten. Er worden korte wandelingen gemaakt   en we kunnen de eerste vale gieren en de Spaanse keizerarend baltsen.

Dag 5. Excursie, retour vliegvbeld Madrid.

Praktische informatie vogelreis

Extremadura Winter:

Aankomt/vertrek: vliegveld Madrid, aankomst en vertrek in de middag (plm. 13.00 – 16.00 uur) tenzij anders afgesproken. Aanbevolen vliegmaatschappij: Iberia, KLM.

Inclusief/exclusief: verblijf obv volpension (ontbijt, lunchpakket, avondeten), alle vervoer ter plaatse, alle excursies, Nederlandse reisleiding, alle entreegelden, informatiepakket over de te bezoeken gebieden . Exclusief: heen- en terugreis Spanje, evt. reisverzekering, fooien, souvenirs, eigen consumpties.

Vervoer in Spanje: 9-persoons busje.

Zwaarte: lichte wandelingen (max. enkele   kilometers).

Aantal deelnemers: tenminste 3 personen, maximaal 15 personen.

Accommodatie: Klein hotel met goed restaurant, douche/toilet op de kamer en familiehotel met douche/toilet op de kamer.

Klimaat: doorgaans aangename temperaturen met zon, soms regen.

Extra informatie : op aanvraag.

Opgaveformulier: klik hier.

Belangrijke Vogelgebieden (IBA´s) van deze reis:

Monfragüe (Extremadura, 155.000 ha.): roofvogelparadijs

Habitat: gemengd bos, dehesas en Mediterraan bos, gebieden met kruidenvegetatie en zoewater basins.

Ornithologisch belang: Monfragüe is een van de belangrijkste vogelgebieden van Spanje. Ook hier gaat het vooral om roofvogels: 22 paar aasgieren, 377 vale gieren, 214 monniksgieren, 15 slangenarenden, 10 spaanse keizerarenden, 7 steenarenden, 7 havikarenden en 20 oehoe´s. Iedereen die hier geweest is kan bevestigen dat je er ook daadwerkelijk veel van kan zien, en zelfs op het nest. Opvallend zijn ook 31 paar zwarte ooievaars en 60 purperreigers, naast hoge dichtheden van blauwe eksters en vele soorten zuid Europese zangvogels.

Bescherming: 25% van het gebied is beschermd, na zeer intensieve beschermingscampagnes in de jaren 70. Het grootste deel hiervan is niet toegankelijk en juist daar broeden de meeste roofvogels. De beschermingscampagnes kwamen voort uit plannen om overal eucaliptusbos aan te planten, iets wat op veel plekken al gebeurd is.

Steppen Cáceres - Trujillo (Extremadura, 103.000 ha.): onafzienbare vlakten.

Habitat: steppen met dehesas, struik- en kruidenvegetaties en graanvelden, veeteelt.

Ornithologisch belang: Een van de belangrijkste gebieden voor steppevogels zoals grote en kleine trap, zandhoenders, scharrelaar, griel en ook, dwergarend, grauwe kiekendief en kleine torenvalk. In de winter grote aantallen rode wouwen en kraanvogels. Na de broedtijd verzamelen zich hier honderden zwarte ooievaars.

Bescherming: Bijna 50% is een beschermde IBA maar overbeweiding, stroperij en niet natuurvriendelijke landbouw zijn niet tegen te houden.

Don Benito - Guareño (Extremadura, 31.000 ha.): landbouwgronden.

Habitat: dehesas en Mediterrane struikvegetatie, landbouwgrond met irrigatie en veeteelt.

Ornithologisch belang: In de winter verblijven hier enkele duizenden kraanvogels. Ze zoeken voedsel in de rijst- en maisvelden en in de avond komen ze bij elkaar op een slaapplaats. Grote - en kleine trap overwinteren met respectievelijk tientallen en honderden exemplaren. Er broeden minimaal 20 paar grauwe kiekendieven.

Zuidelijke klapekster (© Kees Woutersen).

Kleine trap boven de steppen (© Erik Taalman-Kip).

Blauwe rotslijster vrouw (© Kees Woutersen).

Route: zie kaart.

Reisverslagen: 2006/2007.

Soortenlijsten: 2005, 2006/2007.

Fotoalbum Extremadura winter op de homepage.

Fotoalbum Extremadura winter - kerst 2006/2007 (KW). Klik op het plaatje en u ziet het album.

Vale gier op nest in Monfragüe (© Erik Taalman-Kip).

Gierenrots Monfragüe (© Kees Woutersen).

Ooievaars in Trujillo (© Kees Woutersen).

Steppen vanaf het kasteel in Trujillo (© Kees Woutersen).

Kraanvogels in de rijstvelden (© Kees Woutersen).

Monfragüe in de winter (© Kees Woutersen).

Zwartkop(© Kees Woutersen).

Dehesa in Extremadura (© Margreet Prenger).

REISVERSLAG EXTREMADURA KERST 2006/2007

Reisdata: 26 december 2006 t/m 02 januari 2007

Door: Kees Woutersen.

Dit is de eerste vogelreis naar Extremadura die Aragon Natuurreizen organiseert in de kerstperiode. De deelnemers Alex, Ans, Carla, Hiltje, Jaap en Mieke brengen onder leiding van ondergetekende een winterweek door in de dehesas en steppen van Extremadura op zoek naar voor de streek karakteristieke vogels. De eerste excursiedag besteden we ten westen van Mérida, waar geirrigeerde landbouwgronden zich afwisselen met steppengebieden. Het eerste dat we op de rijstvelden zien zijn groepen van honderden kraanvogels en enkele overwinterende steltkluten en grutto´s. Luid roepend vliegen de kraanvogels rond en langs onverharde paden vinden we een andere soort die hier overwintert: het Sint Helenafazantje. De populatie van deze grappige, kleine vogeltjes is ontstaan uit ontsnapte kooivogels. Hoewel groepjes dichtbij komen te zitten krijgen wij ze maar moelijk te zien, zo gaan ze op in het landschap. De waarneming van de dag is een onvolwassen grijze wouw op een paal die zich tot heel dichtbij laat benaderen, wat natuurlijk mooie foto´s oplevert. Op de terugweg rijden we tegen een groep kleine trappen aan; 220 vogels fourageren op de steppen. Allemaal staan ze met de kop naar beneden te fourageren in het veld en dat ziet er vreemd uit. Een paar keer vliegen ze massaal op, zodat we de de snelle vleugelslag en de witte bovenvleugels kunnen bewonderen. Zo´n grote groep kleine trappen is nergens anders te zien en dus een van de belangrijkste winteratracties voor Extremadura. Terug bij ons hotel in Mérida blijken de koereigers hun slaapboom te zijn kwijtgeraakt aan aalscholvers. Gelukkig hebben ze enkele honderden meters verderop een alternatief gevonden en tijdens het invallen van de duisternis wordt die boom bijna geheel wit.

De volgende dagen wisselen we af tussen dehesas en het steppengebied dat zich uitstrekt van Cáceres tot Trujillo. Tweemaal bezoeken we Monfragüe dat een maand geleden nog tot Nationaal park is gepromoveerd. Het meest vallen de baltsende vale gieren op door de vreemde gorgelende, spookachtige geluiden die ze hierbij maken. Groepjes huppelen rond onder de steeneiken rond de kolonies op zoek naar takken voor het nest, werkelijk een vreemd gezicht. Verschillende keren zien we hoe ze groene takken afrukken om in hun nest te verwerken. De paringen bevestigen dat het broedseizoen voor hen nog voor de jaarwisseling al volop aan de gang is. Slechts eenmaal vinden we gieren aan de grond voor voedsel toen we enkele monniks- en vale gieren zagen eten aan een nageboorte. Monfragüe blijft indruk maken dankzij al die gieren en andere roofvogels. De havikarend die eerst in een boom ging zitten om vervolgens boven ons hoofd te schroeven zullen we niet snel vergeten. Het goed zichtbare nest waar de Spaanse keizerarend de laatste twee jaar op gebroed heeft bij Portilla del Tietar blijkt nu bezet te zijn door een paar vale gieren. Bijna nooit broeden ze in bomen en een geval is zeldzaam. Het is wel erg jammer is dat de Spaanse keizerarend zijn nest kwijt is en vogelaars hem er niet meer kunnen zien zitten… Het andere nest dat in de richting van Cáceres ligt is wel weer bezet en beide oude Spaanse keizerarenden zijn aanwezig. Op de steppen vinden we grielen, witbuik- en zwartbuikzandhoenders maar de grote trappen wil het niet erg. Pas wanneer we allerlei kleine en onverharde weggetjes inrijden vinden we een grote groep. Tijdens het tellen blijken er maarliefst 99 te zijn en ze blijven nog rustig zitten ook. Later vliegt er nog een losse vogel over, zodat ons dagtotaal op precies 100 uitkomt.

Ook van enkele zoogdieren doen we geweldige waarnemingen. Het meest indrukwekkend is een otter die zich ruim een uur lang door ons laat bekijken. Hij slaapt op een steen in de zon en gaat af en toe het water in om te duiken en wat rond te zwemmen. Als er aan de overkant van de rivier een vos langsloopt, verschuilt de otter zich half en tenslotte graaft hij iets eetbaars op en verdwijnt dan tussen de bosjes. Later zien we nog enkele vossen lopen. Het valt mijn reisgenoten onmiddelijk op dat de vossen van Spanje veel grijzer zijn dan hun soortgenoten in Nederland. Verder laten de edelherten zich erg goed zien; ook zij vertonen weinig schuwheid. Een mannetje blijft rustig grazen als we het busje stoppen. Er lopen vele vrouwtjes met halfwas jongen. Edelherten zijn talrijk in Monfragüe maar meestal zie je ze alleen ver weg of wegrennend tussen de bosjes.

Deze week in het groene Extremadura is uitstekend bevallen. De deelnemers hadden niet gedacht in deze tijd van het jaar zoveel te kunnen zien. Opvallend talrijk zijn hop, zuidelijke klapekster en rode wouw, van elk hebben we deze week rond de honderd individuën gezien. De kleine Provencaalse grasmus laat zich verschillende keren opvallend goed bekijken en de blauwe eksters vliegen in groepen van vele tientallen vogels rond. Na afsluiting blijken we 101 vogelsoorten te hebben genoteerd.

SOORTENLIJST

Vogelreis Extremadura Winter
Reisdata: 29 januari t/m 05 februari 2005
Reisleider: Kees Woutersen

VOGELS (98 soorten):

Fuut       

Dodaars     

Koereiger       

Kleine zilverreiger   

Blauwe reiger    

Ooievaar

Bergeend

Wilde eend   

Krakeend       

Slobeend

Smient

Pijlstaart

Wintertaling   

Tafeleend    

Grauwe gans

Grijze wouw

Rode wouw     

Havik

Monniksgier

Vale gier         

Bruine kiekendief    

Blauwe kiekendief

Buizerd        

Steenarend   

Spaanse keizerarend

Torenvalk       

Rode patrijs         

Waterral         

Waterhoen        

Meerkoet        

Kraanvogel

Kleine trap   

Grote trap     

Griel

Kievit   

Kleine plevier         

Kleine strandloper   

Oeverloper        

Witgat

Grutto

Rosse grutto

Watersnip              

Kokmeeuw            

Kleine mantelmeeuw     

Witwangstern         

Witbuikzandhoen         

Zwartbuikzandhoen   

Houtduif             

Turkse tortel        

Steenuil            

IJsvogel

Hop            

Grote bonte specht   

Veldleeuwerik         

Boomleeuwerik       

Kuifleeuwerik         

Teklaleeuwerik       

Kalanderleeuwerik    

Rotszwaluw         

Huiszwaluw         

Graspieper   

Witte kwikstaart     

Grote gele kwikstaart     

Alpenheggemus        

Roodborst         

Zwarte roodstaart   

Roodborsttapuit   

Blauwe rotslijster   

Merel        

Zanglijster

Grote lijster         

Graszanger       

Cetti's zanger       

Zwartkop        

Kleine zwartkop    

Tjiftjaf     

Pimpelmees         

Koolmees              

Boomkruiper       

Zuidelijke klapekster         

Zwarte spreeuw       

Vlaamse gaai       

Ekster            

Blauwe ekster

Alpenkraai        

Kauw

Raaf                 

Zwarte kraai         

Huismus             

Spaanse mus

Vink

Appelvink

Europese kanarie    

Groenling              

Kneu                  

Cirlgors            

Grijze gors        

Grauwe gors

Sint Helenafazantje

X = gezien/gehoord

† = dood gevonden

S = sporen/keutels/holen

D = vleermuis-detector

Zoogdieren:

Otter X

Vos †

Edelhert X

Zuidelijke woelrat X

Konijn

Iberische haas    

Reptielen & amfibiën:

Kaspische beekschildpad X

SOORTENLIJST

Vogelreis Extremadura Winter

- Kerstreis -

Reisdata: 26 december 2006 t/m 02 januari 2007

Reisleider: Kees Woutersen

VOGELS (101 soorten):

Fuut

Dodaars

Aalscholver

Koereiger

Ralreiger

Koereiger

Kleine zilverreiger

Blauwe reiger

Ooievaar

Bergeend

Wilde eend

Krakeend

Slobeend

Smient

Wintertaling

Tafeleend

Grijze wouw

Rode wouw

Sperwer

Monniksgier

Vale gier

Bruine kiekendief

Blauwe kiekendief

Buizerd

Spaanse keizerarend

Havikarend

Smelleken

Torenvalk

Rode patrijs

Waterhoen

Meerkoet

Kraanvogel

Kleine trap

Grote trap

Steltkluut

Griel

Kievit

Oeverloper

Witgat

Grutto

Watersnip

Kokmeeuw

Geelpootmeeuw

Kleine mantelmeeuw

Witbuikzandhoen

Zwartbuikzandhoen

Houtduif

Turkse tortel

Steenuil

IJsvogel

Hop

Veldleeuwerik

Boomleeuwerik

Kuifleeuwerik

Teklaleeuwerik

Kleine kortteenleeuwerik

Kalanderleeuwerik

Rotszwaluw

Boerenzwaluw

Graspieper

Witte kwikstaart

Grote gele kwikstaart

Roodborst

Zwarte roodstaart

Roodborsttapuit

Blauwe rotslijster

Merel

Zanglijster

Grote lijster

Graszanger

Cetti's zanger

Provencaalse grasmus

Zwartkop

Kleine zwartkop

Tjiftjaf

Kuifmees

Pimpelmees

Koolmees

Staartmees

Boomklever

Boomkruiper

Zuidelijke klapekster

Zwarte spreeuw

Vlaamse gaai

Ekster

Blauwe ekster

Kauw

Raaf

Ringmus

Huismus

Spaanse mus

Vink

Appelvink

Europese kanarie

Groenling

Putter

Kneu

Grijze gors

Grauwe gors

Sint Helenafazantje

X = gezien/gehoord

† = dood gevonden

S = sporen/keutels/holen

D = vleermuis-detector

Zoogdieren:

Bulvleermuis D

Otter X

Vos X

Edelhert X

Konijn X

Iberische haas X

Reptielen & amfibiën:

Kaspische beekschildpad X

Spaanse groene kikker X